Friday, August 12, 2016

ေက်ာက္စိမ္းက ကခ်င္လူထု အက်ိဳးရွိေအာင္ လုပ္ခ်ိန္တန္ျပီ

ေက်ာက္စိမ္းက ကခ်င္လူထု အက်ိဳးရွိေအာင္ လုပ္ခ်ိန္တန္ျပီ



ဖားကန္႕ရွိ တႏိုင္တပိုင္ ေက်ာက္စိမ္းတူးသူမ်ား (ဓာတ္ပံု – ေဂ်ပိုင္/ဧရာဝတီ)

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အစိုးရသစ္က အေမရိကန္ေဒၚလာ ၃၁ ဘီလီယံ တန္ဘိုးရွိသည့္ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္း က႑ကို ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ျခင္းက ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား၊ အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈမ်ားႏွင့္ ခ႐ိုနီစနစ္တို႔ ကာလရွည္ၾကာ လႊမ္းမိုးထားသည့္ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းတြင္ အေျခခံက်က် ေျပာင္းလဲမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းေပးလိုက္ျခင္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။
သယံဇာတ အရင္းအျမစ္မ်ားျပားလွသည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ အသက္အႏၲရယ္မ်ားသည့္ ေျမၿပိဳမႈမ်ား၊ ဥပေဒျဖင့္ ထိန္း ခ်ဳပ္မႈ မရွိသည့္ အေပၚ ဆန္႔က်င္ ဆႏၵျပမႈမ်ား၊ NGO မ်ားႏွင့္ မီဒီယာမ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေက်ာက္စိမ္း ကုန္သြယ္ေရးမွ လူမႈေရးႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားအေပၚ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဖာ္ထုတ္လာၾကၿပီးသည့္ေနာက္ လက္ရွိ ေက်ာက္စိမ္းတူေဖာ္မႈမွန္သမွ်ကို သက္တမ္းတိုးခြင့္ ရပ္ဆိုင္းရန္ ႏွင့္ လိုင္စင္အသစ္ခ်ေပး မႈမ်ား ရပ္နားရန္ ဆံုး ျဖတ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
Global Witness မွ Juman Kubba က  “တကယ္လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ကမာၻက ျမင္တဲ့ အျမင္ကို ေျပာင္းမယ္ဆိုရင္ ဒီေနရာက စလုပ္ဖို႔ တကယ္ေကာင္းတဲ့ ေနရာပါ။ ေက်ာက္စိမ္းဆိုတာက ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ စစ္အာဏာရွင္ အစိုးရက ခ်န္ထားရစ္ခဲ့တဲ့ အေမြအႏွစ္ေတြ ျဖစ္တဲ့ ခ႐ိုနီ၀ါဒ၊ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈနဲ႔ ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြရဲ႕ သေကၤတျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းက႑ကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဖံုးကြယ္ထားျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ေက်ာက္စိမ္း ေလာကကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ား၊ အစိုးရ ႏွင့္ နီးစပ္ေသာ ခ႐ိုနီမ်ားႏွင့္ မူးယစ္ရာဇာမ်ား၏ အက်ိဳးအျမတ္ကိုလည္း စနစ္တက် စစ္ေဆးျခင္း အျပည့္အ၀ မျပဳလုပ္ႏိုင္ေအာင္ ကာကြယ္ထားခဲ့သည္။ တႏွစ္ၾကာ စံုစမ္း စစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ၿပီး ယမန္ႏွစ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ Global Witness ၏ အစီရင္ခံစာတြင္ ေက်ာက္စိမ္းကုမၸဏီ အမ်ားအျပားသည္ ယခင္ အာဏာရွင္ေဟာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးသန္းေရႊ၊ စစ္တပ္ႏွင့္ ယခင္ စစ္အစိုးရအဖြဲ႔အတြင္းမွ အဆင့္ျမင့္အရာရွိမ်ား ႏွင့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက အလိုရွိေနေသာ မူးယစ္ဂိုဏ္းေခါင္းေဆာင္ ေ၀ေရွာက္ခန္တို႔ႏွင့္ အဆက္အသြယ္ရွိသူမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။
Global Witness က ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ အတြင္းတြင္ ေက်ာက္စိမ္း တရား၀င္ ထုတ္လုပ္မႈတန္ဘိုးက အေမရိကန္ေဒၚလာ ၃၁ ဘီလီယံ ရွိမည္ဟု ခန္႔မွန္းခဲ့သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ GDP ၏ တ၀က္နီးပါး ရွိသည့္ ပမာဏလည္း ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ကမာၻေပၚတြင္ ေက်ာက္စိမ္း အမ်ားဆံုး ထုတ္လုပ္ေပးေနသည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္သည္ အလြန္ဆိုးရြားေသာ ဆင္းရဲ ႏြမ္းပါးမႈ၊ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ေနအိမ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးရျခင္းႏွင့္ မူးယစ္ေဆးစြဲမႈမ်ားကို ခံစားေနရသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ေက်ာက္စိမ္းမ်ားကို ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ နယ္နိမိတ္ခ်င္း ထိစပ္ေနသည့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ အမ်ားဆံုးတင္ပို႔ေပး ေနသည္ဟု Global Witness ၏ အဆိုအရသိရသည္။
၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲအျပတ္အသတ္ျဖင့္ အႏိုင္ရရွိၿပီး အာဏာရရွိလာေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ ဦးေဆာင္သည့္ အစိုးရသည္ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပထမဆံုးေသာ အရပ္သား အစိုးရ ျဖစ္ ပါသည္။ အေျခခံဥပေဒအရ သမၼတတာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ ခြင့္ မရွိေသာ္လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္၊ သမၼတ႐ံုး၀န္ႀကီး၊ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ရာထူးမ်ားရယူထားၿပီး အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္၏ ဥကၠဌ အျဖစ္လည္း ေဆာင္ရြက္ေနပါသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာကိစၥအပါအ၀င္ သူကိုင္တြယ္ေနရသည့္ ျပႆနာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေ၀ဖန္မႈမ်ား ရင္ဆုိင္ခဲ့ရေသာ္လည္း လတ္တေလာ သီတင္းပတ္မ်ား အတြင္း ေက်ာက္စိမ္း ပါမစ္မ်ားကို ယာယီ တားျမစ္ျခင္း၊ တႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာျဖင့္ သစ္ထုတ္လုပ္ျခင္းကို တားျမစ္ျခင္း ႏွင့္ စစ္တပ္က သိမ္းယူခဲ့ေသာ ေျမမ်ားကို မူလပုိင္ဆိုင္ခြင့္ရွိသည့္ ႏိုင္ငံသားမ်ားကို တႏွစ္အတြင္းျပန္ေပးရန္တို႔ကို ေၾကညာခဲ့သည္။
ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ခြင့္လိုင္စင္ ယာယီရပ္ဆိုင္းျခင္းကို ကခ်င္ အခြင့္အေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ႀကိဳဆိုခဲ့ၾကေသာ္လည္း သက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းအားလံုးက မျဖစ္မေန လိုက္နာၿပီး သဘာ၀ အရင္းအျမစ္မ်ားႏွင့္ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားအေပၚ ေဒသခံမ်ားက ပိုမိုထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မည့္ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္မႈဆိုင္ရာ ဥပေဒ မူေဘာင္သစ္တခုက အမွန္တကယ္ အေျပာင္း အလဲျဖစ္ေရးအတြက္ အေရးပါေၾကာင္း ေျပာၾကသည္။
“လိုင္စင္ေတြကို ရပ္တန္႔လိုက္တာက သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ လူမႈဆိုင္ရာ သက္ေရာက္မႈေတြကို အေလးမထားဘဲ တိုင္းျပည္ရဲ႕ သယံဇာတေတြကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လုယူေနခဲ့တဲ့ လူ လက္တဆုပ္စာထံကေန ထိန္းခ်ဳပ္မႈကို ျပန္လည္ရ ယူ တဲ့ေနရာမွာ အလြန္အေရးပါတဲ့ ပထမဆံုး ေျခလွမ္းျဖစ္ပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ေဒသခံျပည္သူေတြနဲ႔ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကို ပထမ ဦးစားေပးထားတဲ့ လိုင္စင္ခ်ေပးမႈ ပံုစံသစ္တခု လိုအပ္ပါတယ္ ” ဟု Kachin Development Networking Group မွ  Tsa Ji က ေျပာသည္။ Kachin Development Networking Group သည္ ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္းတြင္ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္း မ်ား၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနသည့္ အဖြဲ႔တခု ျဖစ္သည္။
ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ဗမာအမ်ားစု ေနထိုင္သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ခရစ္ယန္ဘာသာ၀င္ အမ်ားစုျဖစ္သည့္ ကခ်င္တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္အတြက္ ကာလရွည္ၾကာစြာ အစိုးရႏွင့္ တိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကသည္။ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ မ်ားႏွင့္ အစိုးရၾကားတြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာတူညီခ်က္ ရရွိၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ နီးပါးအၾကာ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ျပည္တြင္းစစ္ ျပန္လည္ စတင္ခဲ့ျခင္းမွာ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းမွ အက်ိဳးအျမတ္ခြဲေ၀မႈ မညီမွ်ျခင္းေၾကာင့္လည္း တစိတ္တပိုင္း ျဖစ္သည္။ တိုက္ပြဲမ်ား ျပန္လည္စတင္ျခင္း၏ အက်ိဳးဆက္အေနျဖင့္ ျပည္သူ ၁၀၀၀၀၀ ခန္႔ ေနအိမ္ကို စြန္႔ခြာထြက္ေျပးခဲ့ၾကရသည္။
ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္း က႑ကို ရွင္းလင္းေရးက ႐ႈပ္ေထြးလိမ့္မည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း မျဖစ္ႏိုင္သည့္ အရာမဟုတ္ဟု တက္ ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားကေျပာသည္။ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ႏွင့္ ကခ်င္ လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ (KIA) တို႔က သူတို႔၏ လႈပ္ရွား မႈမ်ား ႏွင့္ ပဋိပကၡ အတြက္ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ေရးမွ ေငြေၾကး ရွာေဖြၾကသည္။
“တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္း အခ်ိဳ႕အတြက္ ေက်ာက္စိမ္းက အေရးပါတဲ့ ၀င္ေငြအရင္းအျမစ္တခု ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔က အစိုးရ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ မရွိတဲ့ေဒသေတြမွာ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး ၀န္ေဆာင္မႈလိုမ်ိဳး ဒါမွမဟုတ္ အစိုးရတပ္နဲ႔ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာတဲ့ စစ္ေရွာင္ ဒုကၡသည္ေတြကို ေထာက္ပံ့တာလိုမ်ိဳး ၀န္ေဆာင္မႈေတြ ေပးဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု Burma Campaign UK မွ ဒါ႐ိုက္တာ Mark Farmaner ကေျပာသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို ေဖာ္ေဆာင္ဖို႔ ဦးစားေပးလာၿပီး ေနာက္ဆံုးမွာ အေျပာင္းအလဲ တခ်ိဳ႕ ရလာဖို႔ ႀကိဳးစားေနခ်ိန္ လိုင္စင္ေတြကို ရပ္ဆိုင္းလိုက္တာက အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ကို သေဘာတူေအာင္လို႔ ဖိအားေပးျခင္းလို႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အခ်ိဳ႕က ယူဆသြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းကို သန္႔ရွင္းေအာင္ လုပ္ဖို႔ျဖစ္ေၾကာင္း သူတို႔ သေဘာမတူခ်င္တဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ကို ရေအာင္လို႔ တြန္းအားေပးတာလိုမ်ိဳး တျခားႏိုင္ငံေရး ရည္ရြယ္ခ်က္ မရွိတဲ့ အေၾကာင္း ရွင္းျပဖို႔ လိုပါတယ္” ဟု သူကေျပာသည္။
ယခုလကုန္ ကခ်င္ အပါအ၀င္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္း ၂၀ ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ တခု လက္မွတ္ေရးထိုးရန္ အတြက္ ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က က်င္းပလိမ့္မည္ျဖစ္သည္။ အဆိုပါအစည္းအေ၀းသည္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္က သူ၏ ဖခင္ျဖစ္သူ ျမန္မာ့ လြတ္လပ္ေရး ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက ကခ်င္၊ ရွမ္း ႏွင့္ ခ်င္း ျပည္သူမ်ားကို ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ အတြက္ အာမခံခ်က္ေပးရန္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ပင္လံု ညီလာခံကို အစြဲျပဳထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
“ေနာက္လာမယ့္ မ်ိဳးဆက္သစ္အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးက အေကာင္းဆံုး အေမြျဖစ္ပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရွိမွသာ က်မတို႔ တိုင္းျပည္တိုးတက္လာပါလိမ့္မယ္” ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က မၾကာေသးမီက ေျပာခဲ့သည္။
(The Guardian ပါ Kate Hodal ၏ Aung San Suu Kyi moves to clean up Myanmar’s murky jade trade ကို ဘာသာျပန္သည္)

http://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2016/08/12/120466.html

No comments: