Wednesday, November 2, 2016

အေမရိကန္ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ ျမန္မာ-အေမရိကန္ဆက္ဆံေရးအလားအလာ

အေမရိကန္ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ ျမန္မာ-အေမရိကန္ဆက္ဆံေရးအလားအလာ

အေမရိကန္သမၼတေလာင္းႏွစ္ဦးျဖစ္ေသာ ေဒၚနယ္ထရန္႔ႏွင့္ ဟီလာရီကလင္တန္တို႔ စကားစစ္ထိုးပြဲတြင္ အႀကိတ္အနယ္ဆင္ႏႊဲေနစဥ္ ဓာတ္ပံု − ေအအက္ဖ္ပီ
ကမၻာ့ၾသဇာအႀကီးဆံုးႏိုင္ငံ၏ သမၼတသစ္၊ ကမၻာ႔အင္အားအႀကီးဆံုးစစ္တပ္၏ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္သစ္ဆိုသည့္ ကုလားထုိင္ႏွစ္ခုစလံုးကို ဟီလာရီကလင္တန္ထုိင္ခြင့္ရေတာ့မည္လား(သို႔မဟုတ္)ေဒၚနယ္ထရန္႔ ထုိင္ခြင့္ရေတာ့မည္လားဆိုသည္ကို ယခုတစ္ပတ္အတြင္း အေမရိကန္ႏုိင္ငံသားမ်ားက ဆံုးျဖတ္မဲေပးၾကပါမည္။ ႏုိဝင္ဘာ ၈ ရက္သည္ ျမန္မာအပါအဝင္ ကမၻာ႔တစ္ဝန္းက လူတုိင္းေစာင့္ၾကည့္ေနၾကသည့္အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသမၼတေရြးေကာက္ပြဲေန႔ ျဖစ္ပါသည္။
အေမရိကန္၏ ၄၅ ေယာက္ ေျမာက္ သမၼတႏွင့္ ၄၈ ေယာက္ ေျမာက္ ဒုသမၼတတို႔ကို ယခု ၂၀၁၆ေရြးေကာက္ပြဲက အဆံုးအျဖတ္ ေပးမည္ျဖစ္သည္။ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ တတိယပါတီႏွင့္ တစ္သီးပုဂၢလ သမၼတေလာင္းမ်ားလည္း ယွဥ္ ၿပိဳင္ေနၾကသည့္အနက္ ဒီမုိကရက္ တစ္ပါတီမွ သမၼတေလာင္း ဟီလာရီကလင္တန္ႏွင့္ ရီပက္ဘေလ ကန္ပါတီမွ  သမၼတေလာင္း  ေဒၚ နယ္ထရန္႔တို႔က ထိပ္ဆံုးက  ေျပး ေနၾကသည္။ ၎တို႔ႏွစ္ဦး အႀကိတ္အနယ္ယွဥ္ၿပိဳင္ေနခဲ့ၾကရင္း ေရြး ေကာက္ပြဲနီးလာသည္ႏွင့္အမွ် ဟီ လာရီက ႏွာတစ္ဖ်ားသာေနသည္ ဟု အေမရိကန္သတင္းဌာနမ်ားက အစီရင္ခံသည္။ အႏိုင္ရသူကို ၂၀၁၇ ဇန္နဝါရီ ၆ ရက္တြင္ တ ရားဝင္ေၾကညာမည္ျဖစ္သည္။ အ ႏိုင္ရသူသည္ ၂၀၁၇ ဇန္နဝါရီ ၂၀ ရက္တြင္ သမၼတသစ္ႏွင့္ တပ္မ ေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္သစ္ ဆိုသည့္ ရာထူးႏွစ္ခုကို ရရွိၿပီး အိမ္ျဖဴေတာ္သို႔ လွမ္းဝင္ရမည္ျဖစ္ သည္။ ထိုေန႔တြင္ပင္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု၏ ေခါင္းေဆာင္ သစ္သည္ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုရ မည္ျဖစ္သည္။ အသက္(၆၉)ႏွစ္ အရြယ္  ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ေဟာင္း ဟီလာရီသာ ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ခံရလွ်င္ ၎သည္ အ ေမရိကန္သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ ပထမဆံုး အမ်ိဳးသမီးသမၼတျဖစ္လာ ေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ အကယ္၍ အသက္(၇၀)အရြယ္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ ထရန္႔သာ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခံရလွ်င္ ၎သည္ အေမရိကန္သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္ အသက္အႀကီးဆံုးသမၼတျဖစ္လာေပလိမ့္မည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ဟီလာရီကလင္တန္တို႔ ၂၀၁၂ တြင္ ရင္းႏွီးစြာႏႈတ္ဆက္စဥ္ (ဓာတ္ပံု − ေအအက္ဖ္ပီ)

ဘဲဥပံု႐ံုးခန္း၏ေသာ့ကို အ ႏိုင္ရရွိသူအေပၚ မူတည္၍ အက်ိဳး ဆက္ သက္ေရာက္မႈရွိမည့္ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံမွာ ျမန္မာျဖစ္ပါသည္။ သမၼတေလာင္းႏွစ္ဦးသည္ အ ၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ တံခါးဖြင့္ဝါဒ ႏွင့္ အေမရိကန္ေကာင္းစားေရး တံခါးပိတ္ဝါဒဆိုသည့္ ဆန္႔က်င္ ဘက္ ႏုိင္ငံျခားေရးမူဝါဒႏွစ္မ်ိဳးကို ကိုင္ဆြဲထားၾကသည္။ ပထဝီဝင္ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး မဟာဗ်ဴဟာ မ်ားအရ အာရွတြင္ ေျခကုပ္ယူရန္ ႀကိဳးစားေနခဲ့ေသာ အေမရိကန္ အေနျဖင့္ ထုိင္း၊ ဖိလစ္ပိုင္စသည့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ အစဥ္တစိုက္ ဆက္ဆံေရးေကာင္း ရွိခဲ့ေသာ္လည္း လတ္တေလာ ဖိ လစ္ပိုင္သမၼတသစ္ႏွင့္ ဆက္ဆံ ေရး၊ တ႐ုတ္ႏွင့္နီးကပ္သေယာင္ ျဖစ္လာေသာ ထုိင္း၏ေျခလွမ္း စ သည္တို႔ေၾကာင့္ အာဆီယံတြင္ အ လားအလာအေကာင္းဆံုးမဟာ မိတ္မွာ ျမန္မာသာရွိသည္ဟု ေလ့ လာဆန္းစစ္သူမ်ားက သံုးသပ္ၾက သည္။ ဤအေနအထား၌ အေမ ရိကန္သမၼတေလာင္းႏွစ္ဦး၏ျမန္ မာမူဝါဒ၊ ျမန္မာႏွင့္ဆက္ဆံေရး သမုိင္းတို႔မွာ အခရာက်လာသည္။

အေမရိကန္ေရြးေကာက္ပြဲကို တစ္ကမၻာလံုးက ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကသည္။ (ဓာတ္ပံု −  ႐ိုက္တာ)

ထရန္႔သမၼတျဖစ္လွ်င္
  ရီပက္ဘေလကန္သမၼတ ေလာင္းသာ ေရြးေကာက္ပြဲႏိုင္ လွ်င္ ျမန္မာအပါအဝင္ အေရွ႕ ေတာင္အာရွအေပၚ မည္သည့္ သက္ေရာက္မႈရွိမည္နည္းဆိုသည္ ကို မည္သူမွ် တပ္အပ္ေသခ်ာမသိ ေသးေပ။ သို႔ေသာ္ ထရန္႔၏မဲဆြယ္ ပြဲေၾကညာခ်က္မ်ားအရ ၎သာ အႏိုင္ရလွ်င္ ယေန႔ ကမၻာက သိရွိ ထားေသာ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခား ေရးမူဝါဒမွာ ေဇာက္ထုိးမုိးေမွ်ာ္ ေျပာင္းလဲသြားႏိုင္ေျခရွိသည္။ ၎ ၏ႏိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒမွာ အေမရိ ကန္သည္သာ ပထမဟူ၍ ျဖစ္၏။
‘‘အေမရိကန္သည္သာ ပထ မဆိုတာဟာ ကြၽန္ေတာ့္အစိုးရအ ဖြဲ႕ရဲ႕ ထိပ္တန္းအေရးႀကီးဆံုး ေခါင္းစဥ္ျဖစ္လိမ့္မယ္။ ထရန္႔အ စိုးရအဖြဲ႕လက္ေအာက္မွာ ဘယ္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသားမွ သူတို႔ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ဟာ ႏုိင္ငံျခားတိုင္း ျပည္ေတြက ႏုိင္ငံသားေတြၿပီးမွ ဒုတိယဦးစားေပးျဖစ္ေနရတယ္ဆို တဲ့ ခံစားခ်က္မ်ိဳး ဘယ္ေတာ့မွ ထပ္ခံစားရေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး’’ဟု ထရန္႔က ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ထရန္႔၏ေျပာၾကားခ်က္မ်ား က ကာလရွည္ၾကာ လက္တြဲခဲ့ ေသာ မဟာမိတ္မ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံ ေရးအာမခံခ်က္မရွိျခင္း၊ ကုန္ သြယ္ေရးသေဘာတူညီခ်က္မ်ား ျဖတ္ေတာက္ျခင္း၊ ႏုိင္ငံတကာလူ သားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဥပ ေဒမလိုက္နာျခင္း အစရွိသည့္ အင္အားႀကီးသူ အႏုိင္ယူ သေဘာတို႔ ကို ၫႊန္ျပခဲ့သည္။ အေရွ႕ေတာင္ အာရွႏွင့္ပတ္သက္၍ မွတ္သား ေလာက္စရာ ဘာတစ္ခုမွ မေျပာ ၾကားထားေသာ္လည္း ၎၏တံခါးပိတ္အထီးတည္း သေဘာထား ေၾကာင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ အေျခစိုက္စခန္းမ်ားခ်ထားေသာ အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႕မ်ား ျပန္လည္ ႐ုပ္သိမ္းမႈဆီ ဦးတည္ႏိုင္ေၾကာင္း ေလ့လာသူအခ်ိဳ႕က သံုးသပ္ၾက သည္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏွင့္အ ေမရိကန္ၾကား သံတမန္ဆက္ဆံ ေရးသည္ တစ္ခါတည္း ေပ်ာက္ ကြယ္မသြားလွ်င္ေတာင္ ေလ်ာ့ပါး သြားလိမ့္မည္ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွ အေၾကာင္း တစ္လံုးတစ္ပါဒမွ် မဟဖူးေသာ ထရန္႔အေနျဖင့္ အာဆီယံဆိုသည္ ကိုပင္ ၾကားဖူးဟန္မတူ ဟူ၍လည္းေကာင္း အခ်ိဳ႕က ဆိုၾကသည္။
‘‘ေဒၚနယ္ထရန္႔က ျမန္မာႏိုင္ ငံအေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဘယ္တုန္း ကမွ ပါဝင္ပတ္သက္ခဲ့မႈမရွိသလို  သံုးသပ္ေျပာၾကားမႈေတြလည္း မ ေတြ႕ရပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ဟီ လာရီကလင္တန္ သမၼတျဖစ္သ ေလာက္ေတာ့ နီးကပ္တဲ့ဆက္ဆံ ေရးမ်ိဳး ျဖစ္လာဖို႔ကေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလို႔ ကြၽန္ေတာ္ထင္ပါတယ္’’ဟု အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ေမရီလန္းတြင္ ဌာနခ်ဳပ္အေျခစိုက္ခဲ့ေသာ ျပည္ ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံ အေဝး ေရာက္ အမ်ိဳးသားၫြန္႔ေပါင္းအစိုး ရအဖြဲ႕(NCGUB)၏ကုလသမဂၢ ဆုိင္ရာတာဝန္ခံေဟာင္း ေဒါက္ တာေသာင္းထြန္းက ေျပာသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံကို ဟီလာရီက လင္တန္ႏွင့္အတူ လာေရာက္ခဲ့ဖူး ေသာ အေမရိကန္၏အေရွ႕အာရွ ႏွင့္ ပစိဖိတ္ေရးရာလက္ေထာက္ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးေဟာင္း ကာ့တ္ကမ္းဘဲလ္က ထရန္႔ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အာရွအေနျဖင့္ စိုးရိမ္ပူပန္မႈ ႀကီးမားေနေၾကာင္းေထာက္ျပသည္။ အိုဘားမားအစိုးရ၏ ‘အာရွဗဟိုျပဳဆံုလည္ဝင္႐ိုး မဟာဗ်ဴဟာ’ကို ေခါင္းေဆာင္စီမံဖန္တီးခဲ့သူလည္းျဖစ္သည့္ ကမ္းဘဲလ္က ၎၏လတ္တေလာသြား ေရာက္ခဲ့ေသာ အာရွတစ္ဝန္းခရီးစဥ္မ်ား၌ ေတြ႕ရွိခ်က္အရ စီးပြားေရးတိုးတက္မႈေႏွးေကြးေနျခင္း၊ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ႏ်ဴကလီးယား စမ္းသပ္ရန္စျခင္း၊ တ႐ုတ္၏လူတတ္ႀကီးလုပ္မႈ ပိုမ်ားလာျခင္းစသည္တို႔ကို စိတ္ပူသည္ထက္   အေမရိကန္သမၼတေလာင္းအေနအထားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပူပန္ေၾကာင့္ၾကမႈမ်ားေနေၾကာင္း ၾကားသိခဲ့ရသည္ဟု ကမ္းဘဲလ္က နယူးေယာက္ရွိ ဉာဏ္ႀကီးရွင္အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ျဖစ္ေသာ ႏုိင္ငံျခားဆက္ဆံေရး ေကာင္စီ၌ ေျပာၾကားသည္။
‘‘ထရန္႕ဟာ စီးပြားေရးသမား  ပါ။ တ႐ုတ္ကုိလည္းမႀကိဳက္ဘူး။ မကၠဆီကို၊ ဥေရာပကိုလည္း မႀကိဳက္ ဘူး။ ျမန္မာဆုိရင္ သူသိခ်င္မွသိ မွာ။ သိတာေတာင္အေလးထားအ ေရးယူမႈရွိမွာမဟုတ္ဘူး။ သူ႔အ တြက္ အက်ဳိးစီးပြားမွ ရွိမွာမဟုတ္ ဘူး။ ျမန္မာနဲ႔ဆက္ဆံရင္ အေမရိ ကအတြက္ အ႐ႈံးပဲရွိမယ္။ အားလုံး အေပးပဲရွိတယ္ေလ။ ဒါကိုထရန္႕ က စီးပြားေရးအျမင္နဲ႔ ႀကိဳက္မွာမ ဟုတ္ဘူး။ ထရန္႕ႏုိင္ရင္ ျမန္မာ ျပည္အတြက္ သိပ္မေကာင္းဘူးလို႔ ျမင္တယ္’’ဟု ကယ္လီဖုိးနီးယား ေလာ့စ္အန္ဂ်လိစ္တြင္ ေနထုိင္ေန ေသာ ရွမ္းတုိင္းရင္းသားေဒါက္တာ စုိင္းေထြးေမာင္ကေျပာသည္။
မဟာဗ်ဴဟာႏွင့္ ေလ့လာေရးအင္စတီက်ဳ႕ဒ္၏သင္တန္းေရးရာ ဒါ႐ုိက္တာ ဦးေအာင္သူၿငိမ္းကလည္း ‘‘သမၼတေလာင္းထရန္႔ကေတာ့ Political Novice ( ႏုိင္ငံေရးမွာေတာ့ ကိုရင္ေလးသဖြယ္) ၀ါသိပ္မရွိလွဘူးလုိ႔ တင္စားေျပာေနၾကပါတယ္။ သူက သံတမန္ေရးမူ၀ါဒေတြ တိတိက်က်ထုတ္ေဖာ္ေျပာတာလည္း အားနည္းပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေရးဆုိရင္ အစိမ္းသက္သက္ျဖစ္ေနေလာက္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ဂ်ာနယ္ေတြအရဆုိရင္ ထရန္႔ရဲ႕ အာရွမူ၀ါဒဟာ ကပ္ဆုိက္ဖြယ္ (Disaster)လို႔လည္းေျပာေနၾကပါတယ္။ အာရွတုိက္က မဟာမိတ္ ဂ်ပန္၊ ေတာင္ကုိရီးယားတုိ႔က အေမရိကန္ကုိ  မွီခုိကပ္စားေနသလို အခမဲ့ေန႔လယ္စာ (Free Lunch) ယူစားေနၾကသလိုေတာင္ေျပာဆိုခဲ့တာရွိပါေသးတယ္’’ဟု သံုးသပ္သည္။

၂၀၁၁ ဒီဇင္ဘာလက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ဟီလာရီတို႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့စဥ္ (ဓာတ္ပံု−ေအအက္ဖ္ပီ)

ဟီလာရင္ကလင္တန္သာသမၼတျဖစ္လာလွ်င္
ဟီလာရီကလင္တန္သည္ ႏွစ္ ေပါင္းငါးဆယ္ေက်ာ္အတြင္း ျမန္ မာႏုိင္ငံသုိ႔ ပထမဆုံးအလည္လာခဲ့ သည့္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ ႀကီးျဖစ္သည္။ ၎သည္ ျမန္မာႏွင့္ ပတ္သက္လွ်င္ ရင္းႏွီးေသာပုဂၢဳိလ္ ေရး၊ ႏုိင္ငံေရးဆက္ဆံမႈရွိသည္ဟု လူအမ်ားက သိထားၾကသည္။ ၂၀၁၁က ဟီလာရီ၏ ျမန္မာခရီးစဥ္အတြင္း အတုိက္အခံေခါင္းေဆာင္၊ လက္ရွိႏုိင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢဳိလ္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ စိတ္လႈပ္ရွားထိခုိက္စရာ ေတြ႕ဆုံ မႈရွိခဲ့ၿပီး ၎သည္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ကို မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းလို လူသိရွင္ၾကား မၾကာခဏ ေခၚေ၀ၚသူျဖစ္သည္။ ဒီခ်ဳပ္အႏိုင္ရေသာ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကို ခ်ီးက်ဳးအားေပးခဲ့သူလည္းျဖစ္သည္။
၎ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးအ ျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္စဥ္ ကမၻာ တစ္၀န္း အလည္အပတ္သြား ေရာက္ခဲ့ေသာ ခရီးမ်ားအေပၚ အ ေျခခံေရးသားထားေသာ စာမ်က္ ႏွာ ၆၀၀ ေက်ာ္ပါသည့္ ‘ Hard Choices ’အမည္ရွိစာအုပ္တြင္ ျမန္ မာအေၾကာင္း အခန္းတစ္ခန္းလုံး သီးသန္႔ေရးသားခဲ့သည္။ အာရွ-ပ စိဖိတ္ႏုိင္ငံမ်ားအနက္ တ႐ုတ္က လြဲလွ်င္ ထုိကဲ့သို႔အေလးထားသိ သာထင္ရွားမႈျပဳခံရေသာတစ္ႏုိင္ငံ တည္းေသာႏုိင္ငံအျဖစ္ ျမန္မာက မွတ္ေက်ာက္တင္ခံရသည္။
‘‘အာရပ္ေႏြဦးက အေရွ႕အ လယ္ပုိင္းမွာ ေတာက္ေျပာင္မႈအ ေရာင္မွိန္ေနခ်ိန္မွာပဲ ျမန္မာက ေတာ့ အာဏာရွင္စနစ္ကေန ဒီမုိ ကေရစီဆီကို ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းအ သြင္ကူးေျပာင္းမႈဆုိတာတကယ့္ ကို ျဖစ္ႏုိင္ေျခရွိပါတယ္ဆုိတဲ့ေမွ်ာ္ လင့္ခ်က္အသစ္ကိုကမၻာကို ေပး အပ္ေနခဲ့ပါတယ္’’ဟု ကလင္တန္ က ေရးသားခဲ့သည္။
၂၀၁၅ ျမန္မာေရြးေကာက္ပြဲ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အ ႏုိင္ရျခင္းကို ခ်ီးက်ဴးစဥ္ကလည္း ျမန္မာကဲ့သို႔ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံတြင္ ႏုိင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲကို ျမႇင့္ တင္ျခင္းသည္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒအေနျဖင့္ ဆက္လက္ႀကိဳး ပမ္းသင့္သည့္ ပန္းတုိင္မ်ဳိးပင္ျဖစ္သည္ဟု ဟီလာရီကဆုိခဲ့သည္။ ယင္းမွာ ၎တစ္ဦးတည္း၏ ေအာင္ျမင္မႈမွတ္တမ္းအတြက္သာ မဟုတ္ဘဲ ပထ၀ီ၀င္ႏုိင္ငံေရးအရ ၎၏ ခ်ဥ္းကပ္မႈကို ေထာက္ျပ ျခင္းသာျဖစ္သည္ဟုဆုိသည္။
‘‘ကၽြန္မႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနခဲ့တုန္းက ဆုိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တကယ့္စစ္ မွန္တဲ့တံခါးဖြင့္မႈတစ္ခုဆီ တိုး တက္မႈကို အားေပးျပဳစုေျမေတာင္ ေျမႇာက္ဖုိ႔အတြက္ သမၼတအိုဘား မားနဲ႔ ကၽြန္မဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစု ၾကည္ရယ္၊ ျမန္မာႏုိင္ငံက အျခား သူေတြရယ္နဲ႔ လက္တဲြလုပ္ေဆာင္ ခဲ့ၾကပါတယ္။ လြတ္လပ္မႈနဲ႔ ဂုဏ္ သိကၡာကို ရွာေဖြၾကတဲ့ ျမန္မာ ႏုိင္ငံသားေတြနဲ႔အတူ၊ ကမၻာတစ္ ၀န္းက လူတိုင္းလူတိုင္းနဲ႔အတူ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ဆက္လက္ရပ္တည္သြားမယ္ဆုိ တာကို သမၼတတစ္ေယာက္အေန နဲ႔ ကၽြန္မ ေသခ်ာေအာင္လုပ္ပါ မယ္’’ဟု သမၼတေလာင္း ဟီလာရီ ကလင္တန္က ေျပာထားသည္။
၎သည္ အိုဘားမားအစိုးရ ေဖာ္ေဆာင္ေနေသာ အာရွဗဟိုျပဳ ဆံုလည္၀င္႐ိုး မဟာဗ်ဴဟာကို ဆက္လက္ေဖာ္ေဆာင္မည့္ အ လားအလာရွိသည္။ ထို႔အတူ ၎ ကူညီမိတ္ဆက္ခဲ့ေသာ ပစိဖိတ္ ျဖတ္ေက်ာ္မိတ္ဖက္မႈ (TPP) ကုန္ သြယ္ေရးသေဘာတူညီခ်က္ကို လည္း ဆက္လက္အေကာင္အ ထည္ေဖာ္မည္ျဖစ္သည္။ ထို႔အ တူ အာရွ၏ တံခါးပြင့္လာေနေသာ စီးပြားေရးအတြက္ အဓိက ျပႆ နာတစ္ရပ္ျဖစ္သည့္ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈအေရးကိုလည္း ၎ က အေရးေပၚၿခိမ္းေျခာက္မႈဟု ေခၚေ၀ၚသံုးႏႈန္းထားသည္။
ျမန္မာ့အေရး ကၽြမ္းက်င္သူ ၀ါရင့္သတင္းစာဆရာႀကီး ဘာ ေတးလ္လင့္တနာကလည္း ဟီလာ ရီကလင္တန္ သမၼတျဖစ္လွ်င္ ျမန္မာႏွင့္ဆက္ဆံေရးအလားအ လာ ေကာင္းသလို အေမရိကန္ အေနျဖင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ အလားအလာအရွိဆံုး မဟာမိတ္ အျဖစ္ ျမန္မာကိုသာ ေရြးစရာရွိေန ေၾကာင္း သံုးသပ္ေျပာၾကားသည္။
‘‘ဟီလာရီကလင္ တန္က ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ယေန႔ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ ကူးေျပာင္းေရးနဲ႔ ျမန္္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနကို ပုိၿပီးေတာ့ နားလည္ သေဘာေပါက္မႈ ရွိတယ္။ မစိမ္းဘူးေပါ့။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ဟီလာရီကလင္တန္ သမၼတျဖစ္လာလို႔ရွိရင္ အေမရိကန္နဲ႔ ျမန္မာၾကားမွာပိုၿပီးေတာ့ နီးကပ္တဲ့ ဆက္ဆံေရးကေတာ့ ရွိႏုိင္ပါတယ္’’ဟု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ လူမႈတရားမွ်တမႈ ေဖာ္ေဆာင္ေရးအဖဲြ႕ အမႈေဆာင္ ဒါ႐ိုက္တာ ေဒါက္တာ ေသာင္းထြန္းကဆုိသည္။
ဦးေအာင္သူၿငိမ္းကလည္း‘‘ဟီလာရီ သမၼတ ျဖစ္လာရင္ လည္း အရင္သူႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ ႀကီးအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ တုန္းက မူ၀ါဒ‘ Rebalancing Asia Policy’ (အာရွခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ျပန္ညိႇ ေရးမူ၀ါဒ) အရ ျမန္မာႏုိင္ငံကိုအ ေရးတႀကီး ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖြယ္ ရွိပါေသးတယ္။ အထူးသျဖင့္ အင္ အားႀကီးတ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ညိႇခ်င္တဲ့သေဘာေပါ့။ သူတုိ႔ေျပာ ထားတာ အာရွတုိက္က မဟာမိတ္ ေတြက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အတြက္ မရွိမျဖစ္အေရးႀကီးတယ္  (Strong alliances and partner ships in the Asia Pacific are vital to the United States)လုိ႔ ဆုိ  ၾကပါတယ္’’ဟု ေျပာသည္။
မည္သူ သမၼတျဖစ္ျဖစ္
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏ ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ အစိုး ရႏွင့္ လႊတ္ေတာ္သည္ အျပန္အ လွန္စစ္ေဆးဟန္ခ်က္ညႇိ ထိန္း ေက်ာင္းမႈျဖင့္ အာဏာခဲြေ၀က်င့္ သံုးမႈရွိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အစိုးရ အဖဲြ႕အေနျဖင့္ လႊတ္ေတာ္၏ သ ေဘာတူညီမႈမပါဘဲ ထင္တိုင္းလုပ္ ႏုိင္ျခင္းမရွိ၍ ႏုိင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒက ခ်က္ခ်င္းသိသိသာသာေျပာင္းလဲ ဦးမည္မဟုတ္ဟု ဆုိသည္။
‘‘ဘုရွ္ရဲ႕ ရီပက္ဘေလကန္ အစိုးရလက္ထက္ အာရွနဲ႔ဆက္ ဆံေရး၊ သူ႔ေနာက္ပိုင္း ဒီမိုကရက္ တစ္အစိုးရလက္ထက္ အာရွနဲ႔ ဆက္ဆံေရးမွာဆုိရင္ ဒီမိုကရက္ တစ္အစိုးရလက္ထက္မွာ အာရွ အတြက္ ပိုေကာင္းလာတယ္လုိ႔ အာရွႏုိင္ငံေတြဘက္က ထင္ၾက တယ္။ တကယ္ေတာ့ တစ္ဖက္မွာ ပိုေကာင္းတာရွိသလို တစ္ဖက္မွာ ဆန္႔က်င္ဘက္လည္း ရွိေကာင္းရွိ ႏုိင္ပါတယ္။ ပါတီကုိ အေျခခံေျပာ လို႔မရပါဘူး။ အေမရိကန္ျပည္ ေထာင္စုဟာ မိတ္ေဆြေကာင္းအ ေနနဲ႔ ဆက္လက္ရပ္တည္သြားမွာ ပါပဲ။ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီအသြင္ ကူးေျပာင္းမႈကို ေထာက္ခံၿပီးေတာ့ ေျပာင္းလဲမႈအရွိန္ပိုျမင့္လာဖို႔နဲ႔ စီး ပြားေရးတိုးတက္လာဖို႔အတြက္ ဆက္လက္ကူညီမယ့္ မူ၀ါဒရွိပါ တယ္’’ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ေသာ အေမရိကန္ သံတမန္တစ္ဦးက ေျပာသည္။
အေမရိကန္ အစုိးရအဆက္ ဆက္အေနျဖင့္ ျမန္မာ၏ ျပည္ တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ လူ႔အခြင့္အ ေရး၊ ဒီမုိကေရစီေရး၊ မူးယစ္ေဆး ၀ါးႏွင့္ လူကုန္ကူးမႈတိုက္ဖ်က္ေရး စသည့္ အေရးကိစၥမ်ားအေပၚ ဆက္လက္ဆန္းစစ္ေ၀ဖန္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေလ့ရွိေၾကာင္းကို ၎က ေထာက္ျပသည္။
 ‘‘ပထ၀ီႏုိင္ငံေရးအရဆုိလို႔ ရွိရင္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံဟာ အာဆီ ယံနဲ႔ အေရွ႕အာရွနဲ႔ စီးပြားေရးအရ၊ ႏုိင္ငံေရးအရ၊ လံုၿခံဳေရးအရ ပိုၿပီး ေတာ့ နီးနီးကပ္ကပ္သြားဖို႔၊ ပူး ေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ ေပၚလစီဘက္ ကို ေျပာင္းေနပါတယ္၊ သြားေနပါတယ္။ အဲဒီလိုသြားတဲ့ေနရာမွာ လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အေရွ႕ ေတာင္အာရွနဲ႔ ေတာင္အာရွလမ္း ဆံု မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ေနရာမွာ ရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ပထ၀ီ ႏုိင္ငံေရးအရလည္းပဲ အေမရိကန္ အစိုးရေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ဆက္ဆံေရးကို ပိုၿပီးေတာ့ အေလးထားလာတယ္။ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ ပိုျမင့္မားလာဖို႔ႀကိဳးစားအားထုတ္လာတဲ့ အေနအထားေတြရွိပါတယ္။ ဒီအေျခခံသေဘာတရားေတြကေတာ့ ဘယ္သူတက္တက္ သိပ္ၿပီးေတာ့ ေျပာင္းလဲသြားမယ္ မထင္ပါဘူး’’ဟု ေဒါက္တာေသာင္းထြန္းက သံုးသပ္သည္။
ဒီခ်ဳပ္အစိုးရတက္ၿပီး ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ပထမဆံုး အေမရိကန္ခရီးစဥ္ကုိ စက္တင္ ဘာက သြားေရာက္ခဲ့ရာတြင္ ၎ အေနျဖင့္ မည္သည့္ပါတီဘက္ကို မွ် သိိသိသာသာ ဘက္ယိမ္းမႈမျပခဲ့ ဘဲ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္းရွိခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ၎၏ အိမ္ျဖဴေတာ္ခရီး စဥ္မွာ အိုဘားမားအစိုးရ၏ အာရွ မူ၀ါဒကို မီးေမာင္းထိုးျပျခင္းျဖစ္ သည္ဟု အေမရိကန္သတင္းဌာန CNN က ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ သမၼတ ေလာင္း ဟီလာရီႏွင့္ ရင္းႏွီးေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ ယခုကဲ့သို႔ အေမရိကန္ေရြးေကာက္ပဲြနီးကာလတြင္ သြားေရာက္ျခင္းေၾကာင့္ ရီပက္ဘေလကန္ႏွင့္ ဒီမုိကရက္တစ္ႏွစ္ပါတီၾကား တစ္ဖက္ကုိ ပိုလိုလားမႈျပသျခင္းျဖစ္ႏုိင္၍ မသြားသင့္ေသးေၾကာင္း၊ ကန္အစိုးရသစ္လက္ထက္က်မွသာ သြားသင့္ေၾကာင္း ေ၀ဖန္သူအခ်ိဳ႕ပင္ ရွိခဲ့သည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ခရီးစဥ္အတြင္း ၎၏ မိတ္ေဆြ ဟီလာရီႏွင့္ ေတြ႕ဆံုမႈမရွိခဲ့ဘဲ ႏွစ္ပါတီစလံုးက ျမန္မာ့အေရးလႈပ္ရွားသူ အေမရိကန္အမတ္မ်ားႏွင့္ေတြ႕ ဆံုမႈသာျပဳလုပ္ခဲ့သည္။
အစဥ္အလာအားျဖင့္ အေမ ရိကန္ ကြန္ဂရက္သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေရး ႏုိင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒႏွင့္ပတ္ သက္၍ ျမန္မာ၏ ဒီမုိကေရစီအ သြင္ကူးေျပာင္းေရးႏွင့္ ဖံြ႕ၿဖိဳးတုိး တက္ေရးအတြက္ တြန္းအားေပး ေသာ ဥပေဒၾကမ္းမ်ားကုိ ျပဳစုျပ ႒ာန္းခဲ့သည္။ သမၼတအိုဘားမား လက္ထက္တြင္ ျမန္မာႏွင့္ အေမရိ ကန္ၾကား အျပဳသေဘာဆက္ဆံ ေရး တိုးတက္မႈ ေျပာင္းလဲလာခဲ့ သည္။ ယင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏုိင္ငံ ေရးအသြင္ ကူးေျပာင္းမႈႏွင့္ တံခါး ဖြင့္၀ါဒ က်င့္သံုးလာမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ သည္။ ျမန္မာအေပၚ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ေျဖေလွ်ာ့႐ုပ္သိမ္းရန္၊ ျမန္မာႏွင့္ ေစ့စပ္ညိႇႏိႈင္းရန္ တြန္းအားေပး ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကသူမ်ားထဲတြင္ ဒီမိုက ရက္တစ္ႏွင့္ ရီပက္ဘေလကန္ ႏွစ္ပါတီစလံုးက အမတ္မ်ားပါ၀င္ ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မည္သူ သမၼတျဖစ္လာျဖစ္လာ ကြန္ဂရက္ ၏ သေဘာထားမ်ားႏွင့္ ျပ႒ာန္း ထားေသာ ဥပေဒမ်ားက ထိုအ တိုင္း ဆက္လက္ရွိေနမည္ျဖစ္ၿပီး ယင္းတို႔က အေမရိကန္သမၼတ၏ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ႏုိင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒအေပၚ လႊမ္းမိုးမႈရွိေနဦးမည္ ဟု ဆုိသည္။
   သို႔ေသာ္အေမရိကန္ႏုိင္ငံေရးတြင္ ကုိယ္ျဖစ္ခ်င္သည္ကို ေလာ္ဘီလုပ္ စည္း႐ုံးတုိက္တြန္းၾကျခင္းက အေရးပါေၾကာင္းကိုလည္း ဦးေအာင္သူၿငိမ္းေထာက္ျပသည္။ အေမရိကန္စီးပြားေရးအေရးယူပိတ္ဆုိ႔ဒဏ္ခတ္မႈအလြန္ကာလအတြက္ ျမန္မာေရးရာမူ၀ါဒသည္ ေလဟာနယ္ျဖစ္ေနသည္ဟုဆုိသည္။
‘‘ ဒါကို ျမန္မာအစုိးရဘက္က လက္ဦးမႈရွိရွိ၊ အစီအစဥ္ရွိရွိ၊ဘယ္ သူပဲ သမၼတျဖစ္လာျဖစ္လာ တုိက္ တြန္းစည္း႐ုံးမႈလုိအပ္ပါတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ျမင္ပါတယ္’’ဟု ဦးေအာင္သူၿငိမ္းက အႀကံျပဳသည္။

http://www.7daydaily.com/story/79691

No comments: