Saturday, November 5, 2016

ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ USIP သံုးသပ္

ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ USIP သံုးသပ္
 
05.11.2016 06:03
 
ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ ဘာေတြျပဳ ျပင္သင့္သလဲ ဆိုတာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ကၽြမ္းက်င္သူေတြရဲ႕ ေဆြးေႏြးပဲြ။ (ႏိုုဝင္ဘာ ၄၊ ၂၀၁၆)
ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ ဘာေတြျပဳ ျပင္သင့္သလဲဆိုတာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ကၽြမ္းက်င္သူေတြရဲ႕ ေဆြးေႏြးပဲြကို မေန႔ ေသာၾကာေန႔က ၀ါရွင္တန္ဒီစီမွာရွိတဲ့ အေမရိကန္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အင္စတီက်ဳ ရံုးခ်ဳပ္မွာ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမွာ အဓိကက်ေနတဲ့ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ရဲ႕ သေဘာထားကို ေထာက္ျပေဆြးေႏြး ခဲ့ၾကသလို ႏိုင္ငံတည္ေဆာက္ေရးမွာ NLD အစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္ၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနရတဲ့အေျခအေနကို ႏိုင္ငံတကာအေနနဲ႕ နားလည္ေပးဖို႔ အေမရိကန္ဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီးက တုန္႔ျပန္ေျပာဆိုသြားပါတယ္။ ကုိယ္တိုင္ သတင္းသြားေရာက္ယူခဲ့တဲ့ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အေသးစိတ္ကို ဆက္ၿပီးေျပာျပမွာပါ။
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖၚေဆာင္ရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေတြ႔ ႀကံဳေနရတဲ့ အခက္အခဲမ်ား ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ျမန္မာ့အေရးကၽြမ္းက်င္သူေတြက ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာပါ။ ၂၀၁၀ျပည့္ႏွစ္ကေန လက္ရွိအခ်ိန္ထိ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာအထူးအႀကံေပးအျဖစ္ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ Vijay Nambiar က ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖၚေဆာင္မႈမွာ သူကိုယ္တိုင္ပါ၀င္ေနတဲ့ အေတြ႕အႀကံဳကို အေျခခံၿပီး ဦးေဆာင္ေဆြးေႏြးသြားပါတယ္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ NLD အစိုးရအေနနဲ႕ အရင္သမၼတ ဦးသိန္းစိန္တုန္းကလို တဖက္သတ္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးေၾကညာဖို႔ အလားအလာရွိမရွိ ေဆြးေႏြးပဲြကို တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ဗီြအိုေအ ျမန္မာပိုင္းဌာနမွွဴး ဦးသန္းလြင္ထြန္းက Mr. Nambiar ကို အခုလိုေမးခဲ့ပါတယ္။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း။ ။ “ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ဦးထင္ေက်ာ္တို႔ ဦးေဆာင္တဲ့ NLD အစိုးရဟာ တပ္မေတာ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရး အတိမ္းအေစာင္း မရွိေအာင္ သိမ္သိမ္ေမြ႔ေမြ႔ ကိုင္တြယ္ေနတယ္ဆိုတာ အားလံုး သိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကိစၥမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္ေလ့လာမိသေလာက္ ယခင္ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ နဲ႔ သိပ္မကဲြပါဘူး။ ဦးသိန္းစိန္တုန္းကလည္း သူေျပာသမွ်ကို စစ္တပ္က နားေထာင္ခဲ့တာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူ႔လက္ထက္က အဓိက ညိႇႏိႈင္းေရးမွဴး ဦးေအာင္မင္းဟာ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ စစ္တပ္အၾကား ေခါက္တုန္ ႔ေခါက္ျပန္ သြားလာေနခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၁ ခုနွစ္ ကခ်င္မွာ တိုက္ပဲြေတြျပန္ျဖစ္ေတာ့ ဒီဇင္ဘာလမွာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က တဖက္သတ္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ စစ္တပ္ ဒါကို မလိုက္နာေပမဲ့ ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ေရး အတြက္ ေၾကညာခဲ့တာပါ။ အခုလက္ရွိ NLD အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီလို ယံုၾကည္ေရး တည္ေဆာက္မႈလုပ္ငန္းမ်ဳိး မေတြ႔ရပါဘူး။ ဒီအေပၚမွာ မစၥတာ ဗီေဂ်းနမ္ဘီယားရဲ႕ သေဘာထား သိခ်င္ပါတယ္။”
Mr.Vijay Nambiar ။။ “ဒါကိုေ၀ဖန္ရာမွာ က်ေနာ္ နည္းနည္းတြန္႕ဆုတ္မိပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အရင္အစိုးရဟာ စစ္တပ္အစိုးရပါ။ သမၼတဟာလည္း စစ္တပ္မွာ အစဥ္အလာရွိခဲ့ပါတယ္။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္သည္ပင္လွ်င္ သူထက္ ဂ်ဴနီယာၾကပါတယ္။ အခုအခါမွာေတာ့ အရပ္သားအစိုးရနဲ႕ စစ္တပ္ျဖစ္ေနတဲ့ အတြက္ အေျခအေနက လံုး၀ကြာျခားပါတယ္။
အရပ္သားအစိုးရက စစ္တပ္ရဲ႕အာဏာကို ေလ်ာ့နည္းေစလိုတဲ့ ကိစၥမွာ ျပႆနာရွိေနတာ ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။ ဦးထင္ေက်ာ္နဲ႔ ေဒၚစုတို႔က တဘက္၊ စစ္တပ္က တဘက္ ဟိုတုန္းကလို ဆက္ဆံေရးမ်ဳိး အခု မျဖစ္ထြန္းေသးပါဘူး။ တျဖည္းျဖည္းေတာ့ စတင္လာေနၿပီထင္ပါတယ္။
လက္ရွိကခ်င္အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တဖက္သတ္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး ေၾကညာဖို႔ဆိုတာေတာ့ လံုး၀လက္ေတြ႕မက်ဘူးထင္ပါတယ္။ စစ္တပ္က လက္ခံမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ လက္ရွိအစိုးရရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖၚေဆာင္ႏိုင္စြမ္းအေပၚ စစ္တပ္က စိတ္ခ်ယံုၾကည္မႈမရွိေသးဘူးလို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကို ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က ေၾကညာရမွာပါ။ သမၼတ အမိန္႔ေတာင္မလိုပါဘူး။ ဒီလုိေၾကညာခဲ့ရင္ သူရဲ႕ဂုဏ္သိကၡာတက္လာၿပီး အရပ္သားအစိုးရနဲ႕ ဆက္ဆံေရးလည္း ပိုမိုေကာင္းမြန္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို ကာခ်ဳပ္သေဘာေပါက္ေအာင္ ကုလသမဂၢနဲ႕တကြ က်ေနာ္တို႔ အားလံုးႀကိဳးပမ္းရမွာျဖစ္ပါတယ္။”
ဒါအျပင္ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာNLD အစိုးရက အခ်ိန္သတ္မွတ္ၿပီး သက္ဆိုင္သူအားလံုး ကို တြန္းအားေပးေနတဲ့ နည္းလမ္းမွာ အေလ်ာ့အတင္းရွိဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္းလည္း Mr. Nambiar ကေျပာသြားပါတယ္။
Mr. Vijay Nambiar ။။ “ပါ၀င္ပတ္သက္သူတခ်ဳိ႕က ေနာက္ဆုတ္ခ်င္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ဒီလို တြန္းအားေပးတာေကာင္းပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ လုပ္နည္းကိုင္နည္းက အေရးႀကီးတယ္လို႔ထင္ပါတယ္။ မလုပ္သင့္ဘူးလိုဘယ္သူမွ ေျပာလိမ့္မယ္ မထင္ပါဘူး။ ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ ယံုၾကည္လာေအာင္ လုပ္ေဆာင္မႈ၊ အလြတ္သေဘာေျပာဆိုမႈေတြဟာ သိပ္ကို အေရးႀကီးပါတယ္။ အခုထက္ထိေတာ့ စစ္တပ္နဲ႕ ဒီလိုဆက္ဆံေရးမ်ဴိးမေတြ႕ရေသးပါဘူး။ ဒီလို ပုဂၢိဳလ္မ်ဳိး ထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈမ်ဳိးကို ဦးေအာင္မင္းက တိုင္းရင္းသားတခ်ဳိ႕နဲ႕လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အခုပိုလုပ္သင့္တယ္လို႔ထင္ပါတယ္။
ေျမာက္အိုင္ယာလန္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပဲြတုန္းက Jonathan Powell က ဒါမ်ဳိးလုပ္ခဲ့တာမ်ဳိး လုပ္ႏိုင္ရင္ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႕ေတာ့ အေျခအေနျခင္းသိပ္မတူပါဘူး။ ျမန္မာျပႆနာက ပိုမိုရွဳပ္ေထြးပါတယ္။ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတဲ့ အဖဲြ႕အစည္းေတြကလည္း အမ်ားႀကီးပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ မွာ ေစ့စပ္ညိႇနွဳိင္းမႈပံုစံကလည္း နဲနဲကဲြမယ္လို႔ထင္ပါတယ္။ အခ်ိန္သတ္မွတ္ၿပီး တြန္းအားေပးတာေတာ့ေကာင္းပါတယ္။ အေလ်ာ့အတင္းနည္းနည္းလုပ္ႏိုင္ရင္ ပိုေကာင္းမယ္ထင္ပါတယ္။”
ေနာက္ထပ္ အဓိကေဆြးေႏြးသူတဦးျဖစ္တဲ့ USIP ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ညြန္ၾကားေရး မွဴး Vanessa Johanson ကေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ ခ်ျပခဲ့တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းျပေျမပံု (၇)ခ်က္ဟာ အျပဳသေဘာေဆာင္ေပမဲ့ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖဲြ႕ေတြနဲ႕ သေဘာတူညီမႈမရ ေသးပဲ တဖက္သက္ ေၾကညာတဲ့ အေနအထားမွာရွိေနၿပီး အဓိကေဆြးေႏြးဖို႔ လိုအပ္ေနတဲ့ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာကိစၥ ပါ၀င္မႈမရွိတဲ့အခ်က္ကို အခုလိုေ၀ဖန္ ေထာက္ျပသြားပါတယ္။
Vanessa Johanson။ ။ “အဓိက လံုၿခံဳေရးနဲ႕ပတ္သက္လို႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ကို ေဖၚျပထားျခင္း မရွိပါဘူး။ ဒီလို ထည့္သြင္း ေဖၚျပျခင္းမရွိတာဟာ သိပ္ကို စိတ္၀င္စားစရာေကာင္း တယ္လို႔ က်မထင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္မထည့္ထားလဲ ဆိုတာကို က်မတို႔မသိပါဘူး။ အေတာ္မ်ားမ်ားက ဒါကိုသိခ်င္ေနၾကပါတယ္။ ဒီေမးခြန္းက အေျခခံက်တဲ့ ေမးခြန္းျဖစ္ၿပီး ေဆြးေႏြးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။”
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏွစ္ေပါင္း (၆၀)ေက်ာ္ၾကာျမင့္ေနတဲ့ ျပည္တြင္းစစ္ရပ္စဲၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖို႔ ၀ိုင္း၀န္းႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ ကို ျမန္မာျပည္သူေတြ သာမက ႏိုင္ငံတကာကပါ ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့အတြက္ NLD အစိုးရက ဘယ္လိုေဆာင္ရြက္ေနသလဲဆိုတာ ႏိုင္ငံတကာသိေအာင္ေျပာျပဖို႔ အေရးပါေၾကာင္း ေဆြးေႏြးပဲြကို တက္ေရာက္လာတဲ့ အေမရိကန္ဆိုင္ရာ ျမန္မာ သံအမတ္ႀကီး ဦးေအာင္လင္းက ေျပာပါတယ္။
ဒါအျပင္ အရပ္သားအစိုးရအေနနဲ႕ တပ္မေတာ္နဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနရတဲ့ အေျခအေနကို ႏိုင္ငံတကာက နားလည္ဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း သံအမတ္ႀကီးက ဗီြအိုေအကို အခုလိုေျပာပါတယ္။
" တပ္မေတာ္ဟာဆိုရင္ လြတ္လပ္ေရး စတင္ရခဲ့တဲ့အခ်ိန္ကစၿပီးေတာ့ က်ေ်နာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ အင္မတန္မွကို အေရးႀကီးတဲ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ အင္အား အဖြဲ႔အစည္းတခုျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အခုလက္ရွိ တာဝန္ယူထားတဲ့ အစိုးရဟာဆိုရင္လည္း တပ္မေတာ္နဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္တည္ေဆာက္ေရးမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိတဲ့ေနရာမွာ ႏိုင္ငံတကာကလည္း နားလည္ေပးဖို႔ ႏုိင္ငံေတာ္၊ တပ္မေတာ္အပိုင္း ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ ပါဝင္ေနတဲ့အခန္းက႑ကိုလည္း က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ တုိက္တြန္းေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။"
USIP မွာက်င္းပတဲ့ ျမန္မာ့အေရးေဆြးေႏြးပဲြကို ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီးေဟာင္း လည္းျဖစ္၊ လက္ရွိ USIP ရဲ႕အႀကီးအကဲတဦးလည္းျဖစ္တဲ့ Derek Mitchell က အခမ္းအနားမႈး အျဖစ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ ပါတယ္။ ဒါအျပင္ HRW ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႕ႀကီးရဲ႕ တာ၀န္ခံတဦးျဖစ္သူ David Mathieson ကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံကေန အင္တာနက္ Skype ကတဆင့္ ပါ၀င္ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

http://burmese.voanews.com/a/usip-event-on-myanmar-peace-effort/3581728.html

No comments: